ریتاتروتاید (Retatrutide) چیست؟میزان کاهش وزن، عوارض و قیمت

ریتاتروتاید (Retatrutide) یک داروی تزریقی هفتگی در حال تحقیق برای درمان چاقی و برخی بیماریهای متابولیک است. چیزی که این دارو را متفاوت کرده، اثر همزمان آن روی سه گیرنده GLP-۱، GIP و گلوکاگون است؛ در حالی که داروهایی مانند سماگلوتاید فقط GLP-۱ و تیرزپاتاید دو مسیر GLP-۱ و GIP را هدف قرار میدهند.
نتایج مطالعات ریتاتروتاید توجه زیادی جلب کردهاند. در جدیدترین مطالعه فاز ۳، افرادی که بالاترین دوز مورد بررسی را دریافت کردند، طی ۸۰ هفته بهطور متوسط تا ۲۸.۳ درصد از وزن بدنشان را کم کردند. با این حال، ریتاتروتاید هنوز یک داروی تحقیقاتی است و تا ۲۲ اوت ۲۰۲۶ برای استفاده عمومی توسط FDA یا سایر نهادهای نظارتی تأیید نشده است.
خلاصه: ریتاتروتاید یکی از امیدوارکنندهترین داروهای جدید برای درمان چاقی است، اما هنوز نمیتوان آن را مانند داروهای تأییدشدهای مثل سماگلوتاید یا تیرزپاتاید تهیه و مصرف کرد.
ریتاتروتاید چیست و برای چه چیزی ساخته شده است؟
ریتاتروتاید یک داروی پپتیدی جدید از شرکت Eli Lilly با نام تحقیقاتی LY3437943 است که بهصورت تزریق زیرجلدی هفتگی در مطالعات بالینی بررسی میشود.
هدف اصلی توسعه این دارو، درمان چاقی و اضافهوزن است؛ اما مطالعات دیگری نیز اثر آن را در دیابت نوع ۲ و عوارض مرتبط با چاقی، از جمله آپنه انسدادی خواب، درد آرتروز زانو، بیماری کبد چرب متابولیک و پیامدهای قلبی و کلیوی بررسی میکنند.
بنابراین در حال حاضر بهتر است ریتاتروتاید را یک داروی تحقیقاتی برای چاقی و بیماریهای متابولیک بدانیم، نه یک آمپول لاغری تأییدشده و آماده مصرف.
آمپول لاغری ریتاتروتاید چگونه باعث کاهش وزن میشود؟
ویژگی اصلی ریتاتروتاید این است که یک مولکول، همزمان سه گیرنده مختلف را فعال میکند:
| دارو | گیرندههای هدف |
|---|---|
| سماگلوتاید | GLP-1 |
| تیرزپاتاید | GLP-1 + GIP |
| ریتاتروتاید | GLP-۱ + GIP + گلوکاگون |
فعالشدن مسیرهای GLP-۱ و GIP میتواند روی کنترل اشتها، احساس سیری، ترشح انسولین و تنظیم قند خون اثر بگذارد.
اما بخش متفاوت ریتاتروتاید اثر روی گیرنده گلوکاگون است. پژوهشگران در حال بررسی این فرضیهاند که اضافهشدن این مسیر، علاوه بر کاهش دریافت غذا، بتواند بر مصرف انرژی و متابولیسم چربی نیز اثر بگذارد.
به همین دلیل گاهی از ریتاتروتاید بهعنوان یک آگونیست سهگانه یا Triple Agonist یاد میشود. اصطلاحهایی مانند «GLP-۳» که گاهی در شبکههای اجتماعی دیده میشوند، نام علمی این دارو نیستند.
ریتاتروتاید چقدر باعث کاهش وزن میشود؟
این همان بخشی است که باعث شده ریتاتروتاید تا این اندازه مورد توجه قرار بگیرد.
در مطالعه فاز ۳ TRIUMPH-1، ۲۳۳۹ فرد مبتلا به چاقی یا اضافهوزن که دیابت نداشتند، ریتاتروتاید یا دارونما دریافت کردند.
پس از ۸۰ هفته، متوسط کاهش وزن در تحلیل اثربخشی به این صورت بود:
| دوز مورد مطالعه | متوسط کاهش وزن |
|---|---|
| ۴ میلیگرم | ۱۹٪ |
| ۹ میلیگرم | ۲۵.۹٪ |
| ۱۲ میلیگرم | ۲۸.۳٪ |
| دارونما | ۲.۲٪ |
در گروه ۱۲ میلیگرم، متوسط کاهش وزن حدود ۳۱.۹ کیلوگرم بود و ۴۵.۳ درصد شرکتکنندگان حداقل ۳۰ درصد از وزن اولیه خود را از دست دادند.
اما این اعداد باید درست تفسیر شوند.
عدد ۲۸.۳ درصد مربوط به تحلیلی است که اثر دارو را در شرایط ادامه درمان بررسی میکند. در تحلیلی که نتیجه همه شرکتکنندگان را بدون توجه به ادامه یا قطع درمان در نظر گرفت، کاهش وزن متوسط دوز ۱۲ میلیگرم ۲۵ درصد بود.
بنابراین نمیتوان گفت «ریتاتروتاید برای همه ۳۰ درصد کاهش وزن ایجاد میکند».
آیا واقعاً با ریتاتروتاید میتوان ۳۰ درصد وزن کم کرد؟
در بخشی از شرکتکنندگان مطالعه TRIUMPH-۱ که BMI اولیه ۳۵ یا بیشتر داشتند و درمان را تا ۱۰۴ هفته ادامه دادند، کاهش وزن متوسط با بالاترین دوز به ۳۰.۳ درصد رسید.
اما این نتیجه مربوط به یک زیرگروه مشخص از شرکتکنندگانی است که توانسته بودند درمان را ادامه دهند و دوز را تحمل کنند. به همین دلیل این عدد را نباید به همه مصرفکنندگان احتمالی تعمیم داد.
ریتاتروتاید برای دیابت هم مؤثر است؟
ریتاتروتاید فقط برای کاهش وزن بررسی نمیشود.
در یک مطالعه فاز ۳ منتشرشده در The Lancet، ۵۳۷ فرد مبتلا به دیابت نوع ۲ به مدت ۴۰ هفته ریتاتروتاید یا دارونما دریافت کردند.
کاهش متوسط HbA1c با دوزهای مختلف ریتاتروتاید حدود ۱.۶۹ تا ۱.۹۴ واحد درصد بود. کاهش وزن نیز بسته به دوز از ۱۱.۵ تا ۱۵.۳ درصد متغیر بود.
در مطالعه فاز ۳ دیگری به نام TRIUMPH-۲ نیز افراد مبتلا به چاقی یا اضافهوزن و دیابت نوع ۲ طی ۸۰ هفته با بالاترین دوز، بهطور متوسط ۲۰.۸ درصد کاهش وزن داشتند. نتایج کامل این مطالعه هنوز باید در قالب مقاله داوریشده منتشر شوند.
آیا ریتاتروتاید برای کبد چرب هم بررسی شده است؟
بله. یکی از یافتههای جالب درباره ریتاتروتاید مربوط به چربی کبد است.
در یک مطالعه فاز 2a روی ۹۸ فرد دارای بیماری کبد چرب متابولیک، میزان چربی کبد پس از ۲۴ هفته با دوزهای ۸ و ۱۲ میلیگرم بهطور متوسط بیش از ۸۰ درصد نسبت به مقدار اولیه کاهش پیدا کرد.
در گروه ۱۲ میلیگرم، ۸۶ درصد شرکتکنندگان در هفته ۲۴ به میزان چربی کبد کمتر از ۵ درصد رسیدند.
این یافته امیدوارکننده است، اما هنوز به معنی تأیید ریتاتروتاید برای درمان کبد چرب نیست و مطالعات بیشتری برای مشخصشدن اثربخشی و ایمنی طولانیمدت آن لازم است.
عوارض آمپول ریتاتروتاید چیست؟
شایعترین عوارض ریتاتروتاید در مطالعات بالینی مربوط به دستگاه گوارش بودهاند.
در مطالعه فاز ۳ TRIUMPH-۱ با افزایش دوز، تهوع، اسهال، یبوست و استفراغ بیشتر دیده شدند. برای مثال، در گروه ۱۲ میلیگرم حدود ۴۲ درصد افراد تهوع، ۳۲ درصد اسهال، ۲۶ درصد یبوست و ۲۵ درصد استفراغ گزارش کردند.
عارضه دیگری به نام Dysesthesia یا اختلال در حس پوست نیز در برخی افراد دیده شد که میتواند به شکل احساس غیرعادی، حساسیت یا گزگز پوست بروز کند.
در این مطالعه ۴.۱ درصد افراد دریافتکننده دوز ۴ میلیگرم، ۶.۹ درصد در دوز ۹ میلیگرم و ۱۱.۳ درصد در دوز ۱۲ میلیگرم به دلیل عوارض، درمان را قطع کردند.
از آنجا که ریتاتروتاید هنوز یک داروی تحقیقاتی است، پروفایل کامل ایمنی، هشدارها و منع مصرف نهایی آن هنوز مشخص نشده است. بنابراین نمیتوان عوارض و موارد منع مصرف داروهای تأییدشده خانواده GLP-۱ را بدون مدرک مستقیماً به ریتاتروتاید تعمیم داد.
آیا ریتاتروتاید از مونجارو یا تیرزپاتاید قویتر است؟
هنوز پاسخ قطعی نداریم.
در مطالعات جداگانه، میزان کاهش وزن مشاهدهشده با ریتاتروتاید بسیار بالا بوده است؛ اما مقایسه نتایج دو مطالعه متفاوت نمیتواند ثابت کند که یک دارو از دیگری مؤثرتر است.
برای پاسخ دقیق به همین سؤال، مطالعه فاز ۳ TRIUMPH-5 در حال مقایسه مستقیم ریتاتروتاید و تیرزپاتاید در حدود ۸۰۰ فرد مبتلا به چاقی است.
این مطالعه در حال حاضر فعال است و جذب شرکتکننده جدید ندارد و تکمیل اولیه آن برای پایان سال ۲۰۲۶ پیشبینی شده است. بنابراین تا انتشار نتایج، ادعای «قویتر بودن قطعی ریتاتروتاید از مونجارو» زودهنگام است.
آیا ریتاتروتاید قرص هم دارد؟
خیر؛ فرمی که در مطالعات بالینی فعلی ریتاتروتاید بررسی شده، تزریق زیرجلدی هفتگی است.
در حال حاضر قرص تأییدشدهای با ماده مؤثره ریتاتروتاید وجود ندارد. بنابراین عبارتهایی مانند «قرص ریتاتروتاید» یا «قرص لاغری ریتاتروتاید» که ممکن است در اینترنت دیده شوند، به یک محصول دارویی تأییدشده اشاره نمیکنند.
دوز ریتاتروتاید چقدر است؟
ریتاتروتاید هنوز دوز مصرفی تأییدشدهای برای بیماران ندارد.
در مطالعات فاز ۳ دوزهای مختلف، از جمله ۴، ۹ و ۱۲ میلیگرم در هفته بررسی شدهاند و مقدار دارو بهتدریج افزایش یافته است. این اعداد مربوط به پروتکل مطالعات بالینی هستند و نباید بهعنوان دستور مصرف برای استفاده شخصی در نظر گرفته شوند.
تا زمانی که دارو تأیید و اطلاعات رسمی تجویز منتشر نشود، دوز استاندارد، نحوه شروع درمان و دستور مصرف عمومی برای ریتاتروتاید وجود ندارد.
آیا ریتاتروتاید تأیید FDA را گرفته است؟
خیر.
تا تاریخ ۲۲ اوت ۲۰۲۶ ریتاتروتاید همچنان یک داروی تحقیقاتی است و FDA آن را برای کاهش وزن، دیابت یا هیچ بیماری دیگری تأیید نکرده است.
شرکت Eli Lilly در ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد که پس از نتایج مثبت مطالعات فاز ۳، قصد دارد درخواست بررسی ریتاتروتاید را در سهماهه اول سال ۲۰۲۷ به FDA ارائه کند.
بنابراین مثبتبودن نتایج فاز ۳ با «تأییدشدن دارو» تفاوت دارد.
قیمت آمپول ریتاتروتاید چقدر است؟
در حال حاضر قیمت رسمی ریتاتروتاید مشخص نشده است.
علت ساده است: هنوز محصول تأییدشدهای از ریتاتروتاید برای فروش عمومی وجود ندارد و شرکت سازنده نیز قیمت نهایی آن را اعلام نکرده است. Eli Lilly اعلام کرده قیمتگذاری در صورت تکمیل مطالعات و طیشدن فرایند بررسی رگولاتوری انجام خواهد شد.
بنابراین قیمتهایی که در برخی سایتها یا شبکههای اجتماعی با عنوان «قیمت آمپول ریتاتروتاید» دیده میشوند، قیمت رسمی یک داروی تأییدشده نیستند.
آیا امکان خرید آمپول ریتاتروتاید وجود دارد؟
در حال حاضر ریتاتروتاید برای خرید و مصرف عمومی عرضه نشده است.
شرکت سازنده اعلام کرده ریتاتروتاید واقعی در حال حاضر فقط در قالب مطالعات بالینی این شرکت در اختیار شرکتکنندگان قرار دارد. FDA نیز درباره محصولاتی که در اینترنت با نام ریتاتروتاید یا «Retatrutide peptide» فروخته میشوند هشدار داده است؛ زیرا هویت، مقدار ماده مؤثره، خلوص و شرایط تولید آنها مشخص نیست.
به همین دلیل خرید محصولی که در اینترنت با عنوان «ریتاتروتاید اصل Eli Lilly» عرضه میشود، به معنی دریافت محصول اصلی شرکت سازنده نیست.
ریتاتروتاید ایرانی وجود دارد؟
در حال حاضر فرآورده ایرانی تأییدشدهای از ریتاتروتاید برای مصرف عمومی وجود ندارد.
سازمان غذا و داروی ایران نیز پیشتر نسبت به عرضه ریتاتروتاید در فضای مجازی هشدار داده و اعلام کرده بود محصولاتی که با این نام عرضه میشوند مجوز ندارند و ممکن است از مسیر قاچاق وارد بازار شده باشند.
بنابراین عبارت «ریتاتروتاید ایرانی» نباید با داروهای ایرانی حاوی سماگلوتاید یا تیرزپاتاید اشتباه گرفته شود؛ این مواد مؤثره داروهای متفاوتی هستند.
چه زمانی ریتاتروتاید وارد بازار میشود؟
هنوز تاریخ قطعی برای عرضه ریتاتروتاید وجود ندارد.
Eli Lilly قصد دارد درخواست بررسی دارو را در سهماهه اول ۲۰۲۷ به FDA ارائه کند. بعد از آن نیز پرونده باید از نظر اثربخشی، ایمنی و کیفیت تولید بررسی شود.
به همین دلیل نمیتوان از الان تاریخ مشخصی برای ورود ریتاتروتاید به داروخانهها تعیین کرد.
آیا ریتاتروتاید نسل بعدی آمپولهای لاغری است؟
ریتاتروتاید یکی از مهمترین داروهای در حال توسعه برای درمان چاقی است. تفاوت اصلی آن با بسیاری از داروهای فعلی، فعالکردن همزمان سه مسیر GLP-۱، GIP و گلوکاگون است.
نتایج فاز ۳ نشان دادهاند که در برخی گروهها کاهش وزن متوسط میتواند به حدود ۲۵ تا ۲۸ درصد برسد؛ رقمی که برای یک درمان دارویی بسیار قابل توجه است. با این حال، نتایج امیدوارکننده به معنی تأیید نهایی دارو نیست.
در حال حاضر ریتاتروتاید هنوز داروی تحقیقاتی است، قیمت رسمی ندارد، برای خرید عمومی عرضه نشده و مصرف محصولاتی که با این نام در بازار غیررسمی فروخته میشوند میتواند با خطر همراه باشد.
اگر پزشک برای کنترل وزن، دیابت یا مشکلات متابولیک داروی مجاز و تأییدشده تجویز کرده است، میتوانید نسخه یا درخواست دارویی خود را در داروخانه آنلاین داروباکس ثبت کنید. ریتاتروتاید فعلاً در دسته داروهای قابل عرضه عمومی قرار ندارد.
سوالات متداول درباره ریتاتروتاید
ریتاتروتاید چیست؟
ریتاتروتاید یک داروی تزریقی هفتگی در حال تحقیق است که گیرندههای GLP-۱، GIP و گلوکاگون را همزمان فعال میکند و برای درمان چاقی، دیابت نوع ۲ و برخی مشکلات متابولیک در حال بررسی است.
آمپول ریتاتروتاید چند کیلو لاغر میکند؟
عدد ثابتی برای همه وجود ندارد. در مطالعه فاز ۳ TRIUMPH-۱، افراد دریافتکننده دوز ۱۲ میلیگرم در ۸۰ هفته بهطور متوسط حدود ۳۱.۹ کیلوگرم یا ۲۸.۳ درصد وزنشان را در تحلیل اثربخشی از دست دادند.
آیا ریتاتروتاید همان مونجارو است؟
خیر. ماده مؤثره مونجارو تیرزپاتاید است که GLP-۱ و GIP را هدف قرار میدهد. ریتاتروتاید داروی دیگری است که علاوه بر این دو گیرنده، گیرنده گلوکاگون را نیز فعال میکند.
آیا ریتاتروتاید از اوزمپیک قویتر است؟
مطالعات ریتاتروتاید کاهش وزن بالایی نشان دادهاند، اما برای نتیجهگیری قطعی درباره برتری یک دارو باید مطالعات مقایسه مستقیم را در نظر گرفت. اعداد مطالعات جداگانه را نباید مستقیماً با یکدیگر مقایسه کرد.
قیمت آمپول لاغری ریتاتروتاید چقدر است؟
هنوز قیمت رسمی ندارد، زیرا ریتاتروتاید برای فروش عمومی تأیید و عرضه نشده است. قیمتهایی که در بازار غیررسمی دیده میشوند قیمت یک محصول دارویی تأییدشده نیستند.
آیا میتوان ریتاتروتاید خرید؟
خیر؛ ریتاتروتاید هنوز برای مصرف عمومی عرضه نشده است. محصولات اینترنتی که با این نام فروخته میشوند از نظر اصالت، خلوص و مقدار ماده مؤثره قابل اطمینان نیستند.
آیا قرص ریتاتروتاید وجود دارد؟
خیر. ریتاتروتاید در مطالعات فعلی به شکل تزریق زیرجلدی هفتگی بررسی شده و قرص تأییدشدهای از آن وجود ندارد.
آیا ریتاتروتاید ایرانی تولید شده است؟
در حال حاضر فرآورده ایرانی تأییدشدهای از ریتاتروتاید برای مصرف عمومی وجود ندارد و سازمان غذا و داروی ایران نیز درباره عرضه غیرمجاز این دارو هشدار داده است.
منابع
- New England Journal of Medicine (NEJM)
- Eli Lilly – TRIUMPH-1 Phase 3 Results
- PubMed – TRANSCEND-T2D-1
- Nature Medicine – Retatrutide and Liver Fat
- ClinicalTrials.gov – TRIUMPH-5
- FDA – Unapproved GLP-1 Drugs and Retatrutide
- Eli Lilly – TRIUMPH-2 & TRIUMPH-3 Results
- Eli Lilly – What to Know About Retatrutide
