بستن
0 محصول
مشاهده سبد خرید
واکسن آنفولانزا فرانسوی – واکسی گریپ
واکسن واکسی گریپ چیست؟
واکسن آنفولانزا فرانسوی واکسی گریپ (Vaxigrip) یک واکسن تزریقی غیرفعال برای پیشگیری از آنفلوانزای فصلی است که معمولاً به شکل سرنگ آماده تزریق ۰٫۵ میلی‌لیتری عرضه می‌شود. این واکسن حاوی آنتی ژن‌های ویروس آنفلوانزاست که برای تحریک سیستم ایمنی و ایجاد محافظت در برابر سویه‌های منتخب همان فصل به کار می‌روند.
از آنجا که واکسی‌گریپ از نوع غیرفعال است، نمی‌تواند باعث ابتلا به آنفلوانزا شود. با این حال، واکسیناسیون احتمال ابتلا را به‌طور کامل از بین نمی‌برد؛ بلکه با کاهش خطر ابتلا و به‌ویژه احتمال بروز بیماری شدید و عوارض آن، به محافظت از سلامت افراد کمک می‌کند.
نکته: واکسن آنفولانزا فرانسوی واکسی گریپ برای پیشگیری از آنفلوانزاست و کاربردی در درمان آنفلوانزای فعال یا سایر عفونت‌های تنفسی ندارد.
موارد مصرف واکسن واکسی‌گریپ
کاربرد اصلی واکسی‌گریپ، پیشگیری از آنفلوانزای فصلی و کاهش خطر عوارض ناشی از آن است. این واکسن به‌ویژه برای افرادی اهمیت دارد که در صورت ابتلا به آنفلوانزا، احتمال بیشتری برای بستری شدن یا بروز عوارض جدی دارند.
مهم‌ترین گروه‌های هدف عبارت‌اند از:
- سالمندان، به دلیل افزایش احتمال عوارض آنفلوانزا.
- کودکان، با توجه به سن مجاز مصرف و دستورالعمل واکسیناسیون.
- زنان باردار.
- افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن قلبی، ریوی، کلیوی، کبدی یا متابولیک.
- افراد دارای نقص سیستم ایمنی یا مصرف‌کنندگان داروهای سرکوب‌کننده ایمنی.
- کارکنان مراکز درمانی و افرادی که تماس مکرر با بیماران دارند.
- مراقبان و اعضای خانواده افراد پرخطر.
توصیه نهایی برای تزریق به سن، وضعیت سلامتی، نوع واکسن موجود و دستورالعمل‌های بهداشتی همان فصل بستگی دارد.
ترکیبات واکسن واکسی‌گریپ
واکسن آنفولانزا فرانسوی واکسی گریپ حاوی آنتی‌ژن‌های غیرفعال‌شده ویروس آنفلوانزاست. ترکیب سویه‌های موجود در واکسن بر اساس پیش‌بینی سویه‌های در گردش برای فصل آنفلوانزای پیش رو انتخاب می‌شود و ممکن است هر سال تغییر کند.
جزئیات مربوط به سویه‌ها، مقدار آنتی‌ژن و مواد جانبی باید از روی برچسب و بروشور رسمی همان نسخه از واکسن بررسی شود؛ زیرا ترکیبات فرآورده ممکن است در فصل‌های مختلف یا بازارهای متفاوت تغییر کنند.
افرادی که سابقه حساسیت شدید به یکی از اجزای واکسن یا دوز قبلی آن دارند، باید پیش از تزریق با پزشک مشورت کنند.
بهترین زمان تزریق واکسن واکسی‌گریپ
زمان مناسب تزریق به شروع فصل آنفلوانزا و زمان عرضه واکسن همان فصل بستگی دارد. بدن معمولاً حدود دو هفته پس از تزریق برای ایجاد پاسخ ایمنی مناسب زمان نیاز دارد.
بهتر است واکسیناسیون پیش از شروع گردش گسترده ویروس آنفلوانزا انجام شود؛ با این حال، اگر فصل آنفلوانزا آغاز شده باشد، تزریق واکسن ممکن است همچنان مفید باشد.
برای انتخاب زمان مناسب، توصیه‌های مراکز بهداشتی و پزشک را در نظر بگیرید.
چرا واکسن آنفلوانزا باید هر سال تزریق شود؟
ویروس های آنفلوانزا در طول زمان تغییر می‌کنند و سویه‌های در گردش ممکن است از یک سال به سال دیگر متفاوت باشند. به همین دلیل، ترکیب واکسن آنفلوانزا نیز متناسب با پیش‌بینی سویه‌های هر فصل به‌روزرسانی می‌شود.
علاوه بر این، سطح ایمنی ایجادشده پس از واکسیناسیون ممکن است به‌مرور کاهش یابد. بنابراین، تزریق واکسن در یک فصل لزوماً جایگزین واکسن فصل بعد نیست.
مقدار مصرف و روش تزریق واکسی‌گریپ
واکسن آنفولانزا فرانسوی واکسی گریپ معمولاً به شکل سرنگ آماده تزریق ۰٫۵ میلی‌لیتری عرضه می‌شود. واکسن باید توسط فرد آموزش‌دیده و مطابق بروشور رسمی فرآورده تزریق شود.
واکسن‌های تزریقی غیرفعال آنفلوانزا معمولاً به صورت عضلانی تزریق می‌شوند؛ انتخاب محل تزریق به سن فرد و شرایط پزشکی او بستگی دارد.
نکات مهم هنگام تزریق:
- واکسن را به هیچ عنوان به صورت وریدی تزریق نکنید.
- سرنگ آماده تزریق را خودسرانه تقسیم نکنید.
- پیش از تزریق، نام فرآورده، تاریخ انقضا و سلامت بسته‌بندی بررسی شود.
- ظاهر واکسن باید با مشخصات درج‌شده در بروشور مطابقت داشته باشد.
- تزریق باید در مرکزی انجام شود که امکانات لازم برای رسیدگی به واکنش حساسیتی شدید را داشته باشد.
دوز واکسن واکسی‌گریپ در کودکان
مقدار و تعداد دوزهای مورد نیاز کودکان به سن، سابقه واکسیناسیون و دستورالعمل رسمی همان فرآورده بستگی دارد.
برخی کودکانی که برای نخستین بار واکسن آنفلوانزا دریافت می‌کنند، ممکن است طبق راهنمای واکسیناسیون به دو دوز در یک فصل نیاز داشته باشند. فاصله بین دوزها نیز باید مطابق دستورالعمل مربوطه تعیین شود.
برای کودکان نباید برنامه مصرف بزرگسالان را به‌صورت خودسرانه در نظر گرفت. پزشک یا مرکز واکسیناسیون باید سن کودک و سابقه واکسن‌های قبلی او را بررسی کند.
عوارض جانبی واکسن واکسی‌گریپ
بیشتر عوارض واکسی‌گریپ خفیف و موقتی هستند و معمولاً طی چند روز برطرف می‌شوند.
عوارض شایع
- درد، قرمزی یا تورم در محل تزریق.
- سردرد.
- خستگی و احساس ناخوشی.
- درد عضلانی.
- تب خفیف یا لرز.
شدت و احتمال بروز این عوارض در افراد مختلف متفاوت است.
عوارض جدی و نادر
واکنش حساسیتی شدید یا آنافیلاکسی از عوارض نادر واکسن است که به رسیدگی فوری پزشکی نیاز دارد.
در صورت بروز علائم زیر، فوراً به اورژانس مراجعه کنید:
- تنگی نفس یا خس‌خس سینه.
- تورم صورت، لب‌ها یا گلو.
- کهیر گسترده.
- ضعف شدید، سرگیجه شدید یا غش.
همچنین در صورت بروز ضعف پیشرونده عضلانی، بی‌حسی یا اختلال جدید در راه رفتن پس از واکسیناسیون، ارزیابی پزشکی ضروری است. این علائم لزوماً ناشی از واکسن نیستند، اما باید بررسی شوند.
چه کسانی نباید واکسن واکسی‌گریپ را دریافت کنند؟
در افرادی که پس از تزریق قبلی واکسن آنفلوانزا یا در اثر یکی از اجزای مشخص واکسن دچار واکنش حساسیتی شدید شده‌اند، تصمیم‌گیری درباره تزریق مجدد باید با ارزیابی پزشکی انجام شود.
همچنین در شرایط زیر ممکن است تزریق به تعویق بیفتد یا به بررسی بیشتر نیاز داشته باشد:
- ابتلا به بیماری حاد همراه با تب متوسط یا شدید.
- سابقه واکنش حساسیتی شدید به دوز قبلی واکسن.
- سابقه برخی عوارض عصبی پس از واکسن آنفلوانزا، از جمله سندرم گیلن‌باره.
- وجود شرایط پزشکی خاص که بر ایمنی تزریق اثر می‌گذارند.
سرماخوردگی خفیف بدون تب بالا معمولاً به‌تنهایی مانع واکسیناسیون نیست؛ با این حال، وضعیت فرد باید پیش از تزریق ارزیابی شود.
حساسیت به تخم‌مرغ و واکسن آنفلوانزا
برخی واکسن‌های آنفلوانزا با استفاده از فرایندهای مرتبط با تخم‌مرغ تولید می‌شوند. بنابراین، افراد دارای حساسیت به تخم‌مرغ باید سابقه واکنش خود را پیش از تزریق به پزشک یا مسئول واکسیناسیون اطلاع دهند.
تصمیم درباره تزریق باید بر اساس دستورالعمل‌های به‌روز، نوع واکسن و سابقه حساسیت فرد گرفته شود. در صورت وجود سابقه واکنش حساسیتی شدید، انجام واکسیناسیون باید با آمادگی لازم برای تشخیص و درمان واکنش احتمالی همراه باشد.
واکسی‌گریپ در بارداری و شیردهی
مصرف در دوران بارداری
واکسن تزریقی غیرفعال آنفلوانزا در بسیاری از دستورالعمل‌های معتبر برای زنان باردار توصیه می‌شود؛ زیرا بارداری می‌تواند احتمال بروز عوارض ناشی از آنفلوانزا را افزایش دهد.
واکسیناسیون در دوران بارداری ممکن است علاوه بر محافظت از مادر، از طریق انتقال آنتی‌بادی‌ها به نوزاد نیز در ماه‌های نخست زندگی به محافظت او کمک کند.
انتخاب زمان و نوع واکسن باید با توجه به شرایط مادر، فصل آنفلوانزا و نظر پزشک انجام شود.
مصرف در دوران شیردهی
تزریق واکسن غیرفعال آنفلوانزا در دوران شیردهی معمولاً قابل انجام است. با این حال، بهتر است نوع فرآورده و وضعیت سلامت مادر پیش از تزریق بررسی شود.
واکسی‌گریپ در افراد دارای بیماری زمینه‌ای یا نقص ایمنی
افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن یا دارای نقص سیستم ایمنی ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به عوارض شدید آنفلوانزا باشند.
واکسن تزریقی غیرفعال نمی‌تواند باعث ایجاد عفونت آنفلوانزا شود؛ اما پاسخ ایمنی در افراد دارای نقص ایمنی ممکن است ضعیف‌تر از افراد سالم باشد.
در افرادی که شیمی‌درمانی، داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی یا درمان‌های خاص دریافت می‌کنند، زمان مناسب واکسیناسیون باید با پزشک معالج هماهنگ شود.
تداخلات دارویی واکسن واکسی‌گریپ
پیش از تزریق واکسن، باید پزشک یا مسئول واکسیناسیون را از داروهای مصرفی و بیماری‌های زمینه‌ای خود مطلع کنید.
برخی نکات مهم عبارت‌اند از:
- داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی ممکن است پاسخ بدن به واکسن را کاهش دهند.
- در افراد مصرف‌کننده داروهای ضدانعقاد، احتمال خونریزی یا کبودی محل تزریق باید بررسی شود.
- تزریق همزمان واکسن‌های دیگر در برخی شرایط امکان‌پذیر است؛ اما محل تزریق و نحوه انجام آن باید مطابق دستورالعمل تعیین شود.
اگر پس از تزریق واکسن واکسی‌گریپ بیمار شدم، چه کار کنم؟
واکسن غیرفعال آنفلوانزا نمی‌تواند باعث ابتلا به آنفلوانزا شود؛ اما ممکن است برای مدت کوتاهی علائمی مانند درد محل تزریق، خستگی یا تب خفیف ایجاد کند.
همچنین ممکن است فرد پیش از شکل‌گیری ایمنی کامل، به ویروس آنفلوانزا یا سایر ویروس‌های تنفسی مبتلا شود.
در صورت بروز تب بالا، تنگی نفس، درد قفسه سینه، بدتر شدن سریع وضعیت عمومی یا علائم شدید، باید ارزیابی پزشکی انجام شود. واکسن برای درمان عفونت ایجادشده کاربرد ندارد.
شرایط نگهداری واکسن واکسی‌گریپ
شرایط نگهداری باید مطابق برچسب و بروشور رسمی همان فرآورده باشد. واکسن‌های تزریقی آنفلوانزا معمولاً باید در زنجیره سرد و در دمای توصیه‌شده سازنده نگهداری شوند.
نکات مهم نگهداری عبارت‌اند از:
- واکسن را در دمای توصیه‌شده روی بسته‌بندی نگهداری کنید.
- از یخ‌زدگی واکسن جلوگیری کنید.
- فرآورده را در معرض نور مستقیم یا گرمای نامناسب قرار ندهید.
- در صورت نامشخص بودن شرایط زنجیره سرد، پیش از تزریق با داروساز یا مرکز واکسیناسیون مشورت کنید.
- از تزریق واکسن تاریخ‌گذشته یا دارای بسته‌بندی آسیب‌دیده خودداری کنید.
- واکسن را دور از دسترس کودکان نگهداری کنید.
تفاوت واکسن واکسی‌گریپ با واکسن سرماخوردگی
واکسی‌گریپ برای پیشگیری از آنفلوانزای فصلی طراحی شده است و از سرماخوردگی معمولی، کووید-۱۹ یا تمام عفونت‌های تنفسی پیشگیری نمی‌کند.
عامل ایجاد سرماخوردگی معمولی با ویروس آنفلوانزا متفاوت است. به همین دلیل، ابتلا به سرماخوردگی پس از تزریق واکسن به معنی بی‌اثر بودن واکسن نیست.
پرسش‌های متداول درباره واکسن واکسی‌گریپ
آیا واکسن واکسی‌گریپ باعث ابتلا به آنفلوانزا می‌شود؟
خیر. واکسی‌گریپ یک واکسن تزریقی غیرفعال است و ویروس زنده عامل آنفلوانزا ندارد؛ بنابراین نمی‌تواند باعث ابتلا به آنفلوانزا شود. برخی افراد ممکن است پس از تزریق دچار تب خفیف، خستگی یا درد عضلانی شوند که از عوارض گذرای واکسن هستند.
چه مدت پس از تزریق واکسی‌گریپ ایمنی ایجاد می‌شود؟
معمولاً حدود دو هفته طول می‌کشد تا بدن پس از تزریق واکسن، پاسخ ایمنی مناسبی ایجاد کند.
آیا واکسن واکسی‌گریپ باید هر سال تزریق شود؟
بله، واکسیناسیون سالانه معمولاً توصیه می‌شود؛ زیرا ترکیب سویه‌های واکسن ممکن است هر سال تغییر کند و ایمنی بدن نیز به‌مرور کاهش یابد.
آیا واکسن واکسی‌گریپ برای کودکان مناسب است؟
تزریق واکسن برای کودکان به سن مجاز درج‌شده در بروشور فرآورده و سابقه واکسیناسیون آنها بستگی دارد. برخی کودکان ممکن است در نخستین فصل واکسیناسیون به دو دوز نیاز داشته باشند.
آیا زنان باردار می‌توانند واکسن واکسی‌گریپ تزریق کنند؟
واکسن تزریقی غیرفعال آنفلوانزا در بسیاری از دستورالعمل‌ها برای زنان باردار توصیه شده است. انتخاب زمان تزریق باید با نظر پزشک انجام شود.
آیا واکسن واکسی‌گریپ در دوران شیردهی قابل استفاده است؟
واکسن غیرفعال آنفلوانزا معمولاً در دوران شیردهی قابل استفاده است؛ با این حال، وضعیت مادر و نوع فرآورده باید بررسی شود.
عوارض شایع واکسن واکسی‌گریپ چیست؟
درد و قرمزی محل تزریق، سردرد، خستگی، درد عضلانی و تب خفیف از عوارض احتمالی آن هستند. این علائم معمولاً طی چند روز برطرف می‌شوند.
اگر بعد از تزریق واکسی‌گریپ تب کنم، چه کار کنم؟
تب خفیف ممکن است از عوارض موقت واکسن باشد. استراحت و دریافت مایعات کافی می‌تواند کمک‌کننده باشد. در صورت تب بالا، تداوم علائم یا بدتر شدن وضعیت عمومی باید با پزشک مشورت کنید.
آیا واکسی‌گریپ از سرماخوردگی جلوگیری می‌کند؟
خیر. این واکسن فقط برای پیشگیری از آنفلوانزای فصلی طراحی شده و از تمام ویروس‌های عامل سرماخوردگی یا سایر عفونت‌های تنفسی محافظت نمی‌کند.
آیا افراد دارای بیماری زمینه‌ای می‌توانند واکسی‌گریپ تزریق کنند؟
بسیاری از افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن در گروه‌های دارای اولویت برای واکسیناسیون قرار می‌گیرند. با این حال، در صورت نقص ایمنی یا مصرف داروهای خاص، زمان و شرایط تزریق باید با پزشک هماهنگ شود.
آیا حساسیت به تخم‌مرغ مانع تزریق واکسی‌گریپ است؟
سابقه حساسیت به تخم‌مرغ باید پیش از تزریق به پزشک اطلاع داده شود. تصمیم درباره واکسیناسیون بر اساس نوع حساسیت، دستورالعمل‌های به‌روز و مشخصات واکسن گرفته می‌شود.
آیا می‌توان واکسی‌گریپ را همزمان با واکسن‌های دیگر تزریق کرد؟
در برخی شرایط تزریق همزمان واکسن‌ها امکان‌پذیر است؛ اما نوع واکسن‌ها، محل تزریق و شرایط فرد باید توسط مسئول واکسیناسیون بررسی شود.
آیا واکسی‌گریپ برای درمان آنفلوانزا کاربرد دارد؟
خیر. واکسی‌گریپ واکسن پیشگیرانه است و برای درمان فردی که به آنفلوانزا مبتلا شده، کاربرد ندارد.
بخش تخصصی برای پزشکان و داروسازان
واکسی‌گریپ یک واکسن تزریقی غیرفعال آنفلوانزا است. اطلاعات مربوط به ترکیب سویه‌ها، مقدار آنتی‌ژن، گروه سنی مجاز، مسیر تزریق و موارد احتیاط باید از بروشور رسمی نسخه موجود استخراج شود.
نکات کاربردی پیش از تجویز یا تزریق
- سابقه واکنش حساسیتی شدید به دوز قبلی یا اجزای واکسن بررسی شود.
- سابقه سندرم گیلن‌باره، به‌ویژه در فاصله زمانی پس از واکسیناسیون قبلی، ارزیابی شود.
- در بیماری حاد همراه با تب متوسط یا شدید، امکان به تعویق انداختن واکسیناسیون بررسی شود.
- در افراد دارای اختلال خونریزی یا مصرف‌کننده داروهای ضدانعقاد، خطر خونریزی محل تزریق در نظر گرفته شود.
- در افراد دارای نقص ایمنی یا دریافت‌کننده درمان‌های سرکوب‌کننده ایمنی، زمان‌بندی واکسیناسیون با پزشک معالج هماهنگ شود.
- در کودکان، سن مجاز، سابقه واکسیناسیون و نیاز احتمالی به دوز تکمیلی مطابق راهنمای همان فصل تعیین شود.
- زنجیره سرد، ظاهر سرنگ، تاریخ انقضا و مشخصات سری ساخت پیش از تزریق بررسی شود.
- پس از تزریق، آمادگی لازم برای شناسایی و درمان واکنش حساسیتی شدید وجود داشته باشد.
- عوارض ناخواسته جدی مطابق نظام مراقبت دارویی و واکسیناسیون گزارش شوند.
