آمپول اسپارتینا ۷.۵ میلی‌ گرم چیست؟ موارد مصرف، نحوه تزریق، دوز و عوارض

۱. اسپارتینا ۷.۵ میلی‌ گرم چیست؟

آمپول اسپارتینا دوز 7.5 SPARTINA 7.5 mg  یک داروی تزریقی حاوی ماده مؤثره تیرزپاتاید (Tirzepatide) است که برای کمک به کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ و، در فرآورده‌ها و شرایط تأییدشده، برای مدیریت وزن استفاده می‌شود.

تیرزپاتاید با اثر هم‌زمان بر گیرنده‌های دو هورمون روده‌ای GIP و GLP-1، به تنظیم قند خون، افزایش ترشح انسولین وابسته به گلوکز، کاهش ترشح گلوکاگون و کند شدن تخلیه معده کمک می‌کند. این دارو همچنین می‌تواند اشتها را کاهش دهد و باعث کاهش وزن شود.

عدد ۷.۵ میلی‌گرم نشان‌ دهنده مقدار تیرزپاتاید در هر دوز تزریق است. این مقدار معمولاً در مرحله افزایش دوز درمانی استفاده می‌شود و برای شروع درمان مناسب نیست.

۲. موارد مصرف اسپارتینا ۷.۵

موارد مصرف تیرزپاتاید، بسته به مجوز دارویی و کشور عرضه‌کننده، شامل موارد زیر است:

  • کمک به کنترل قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲، همراه با رژیم غذایی و فعالیت بدنی
  • کمک به کاهش وزن و حفظ کاهش وزن در افراد واجد شرایط، در صورت تأیید این کاربرد برای فرآورده مربوطه
  • بهبود برخی شاخص‌های متابولیک در افراد مبتلا به اضافه‌وزن یا چاقی، در چارچوب کاربردهای تأییدشده دارو

آمپول اسپارتینا دوز 7.5 جایگزین انسولین در دیابت نوع ۱ نیست و برای درمان کتواسیدوز دیابتی نیز کاربرد ندارد.

۳. نحوه اثر تیرزپاتاید

تیرزپاتاید با فعال‌سازی گیرنده‌های GIP و GLP-1 چند اثر مهم ایجاد می‌کند:

  • افزایش ترشح انسولین هنگام بالا بودن قند خون
  • کاهش ترشح گلوکاگون
  • کند کردن تخلیه معده و کاهش سرعت ورود غذا به روده
  • افزایش احساس سیری و کاهش اشتها
  • کمک به کاهش قند خون و وزن بدن

این اثرات می‌توانند در کنار اصلاح تغذیه و فعالیت بدنی به بهبود وضعیت متابولیک کمک کنند.

۴. دوز مصرف اسپارتینا ۷.۵ میلی‌گرم

تیرزپاتاید معمولاً هفته‌ای یک بار و به‌صورت زیرجلدی تزریق می‌شود. درمان با دوز پایین آغاز می‌شود و بر اساس پاسخ بیمار و میزان تحمل گوارشی افزایش می‌یابد.

برنامه معمول افزایش دوز به این صورت است:

مرحله درماندوز هفتگی
۴ هفته اول۲.۵ میلی‌گرم
پس از ۴ هفته۵ میلی‌گرم
در صورت نیاز و تحمل مناسب، پس از حداقل ۴ هفته۷.۵ میلی‌گرم
مراحل بعدی، در صورت نیازافزایش‌های ۲.۵ میلی‌گرمی با فاصله حداقل ۴ هفته

بنابراین، دوز ۷.۵ میلی‌ گرم معمولاً پس از تحمل دوز ۵ میلی‌ گرم و با تشخیص پزشک تجویز می‌شود. همه افراد به این دوز نیاز ندارند و افزایش مقدار دارو باید بر اساس کنترل قند خون، پاسخ به درمان و عوارض احتمالی انجام شود.

نکته: دوز ۷.۵ میلی‌ گرم الزاماً دوز نهایی یا مناسب همه بیماران نیست. از افزایش خودسرانه دوز یا شروع درمان با این مقدار خودداری کنید.

۵. نحوه تزریق اسپارتینا ۷.۵

اسپارتینا حاوی تیرزپاتاید به‌صورت تزریق زیرجلدی استفاده می‌شود. محل‌های معمول تزریق عبارت‌اند از:

  • زیر پوست شکم
  • قسمت جلویی ران
  • بخش پشتی و خارجی بازو، با کمک فرد دیگر در صورت نیاز

نکات مهم هنگام تزریق:

  • دارو را در روز مشخصی از هفته تزریق کنید.
  • می‌توان آن را با غذا یا بدون غذا استفاده کرد.
  • محل تزریق را در نوبت‌های مختلف تغییر دهید.
  • از تزریق در پوست ملتهب، زخمی یا دارای کبودی خودداری کنید.
  • دارو را داخل عضله یا رگ تزریق نکنید.
  • دستور آماده‌سازی و تزریق را مطابق بروشور همان قلم یا وسیله دارویی انجام دهید؛ زیرا شکل دستگاه‌ها ممکن است متفاوت باشد.

۶. اگر تزریق اسپارتینا فراموش شد چه کنیم؟

اگه از زمان مقرر تزریق حداکثر ۹۶ ساعت (۴ روز) گذشته باشد، معمولاً می‌توان دوز فراموش‌شده را تزریق کرد.

اگر بیش از ۹۶ ساعت گذشته باشد، باید از دوز فراموش‌شده صرف‌نظر کرد و تزریق بعدی را در روز معمول انجام داد.

برای تغییر روز تزریق، باید حداقل ۷۲ ساعت بین دو نوبت تزریق فاصله باشد. برای جبران دوز فراموش‌شده، دو دوز را نزدیک به هم یا هم‌زمان تزریق نکنید.

۷. عوارض جانبی اسپارتینا ۷.۵

تیرزپاتاید عوارضش بیشتر در دستگاه گوارش دیده می‌شود و ممکن است هنگام شروع درمان یا افزایش دوز شدت بیشتری داشته باشند.

عوارض شایع:

  • تهوع
  • اسهال یا یبوست
  • استفراغ
  • کاهش اشتها
  • درد یا ناراحتی شکم
  • سوءهاضمه و نفخ

این عوارض در بسیاری از افراد با گذشت زمان کاهش می‌یابند؛ بااین‌حال، در صورت شدید یا مداوم بودن باید به پزشک اطلاع دهید.

عوارض و هشدارهای جدی:

  • التهاب پانکراس: درد شدید و مداوم شکم، به‌خصوص اگر به پشت انتشار پیدا کند، نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
  • مشکلات کیسه صفرا: درد قسمت بالای سمت راست شکم، تب یا زردی پوست و چشم باید بررسی شود.
  • کم‌آبی و آسیب کلیه: استفراغ یا اسهال شدید می‌تواند باعث کاهش آب بدن و اختلال عملکرد کلیه شود.
  • افت قند خون: به‌ویژه در مصرف هم‌زمان با انسولین یا داروهای سولفونیل‌اوره.
  • واکنش حساسیتی شدید: تورم صورت یا گلو، دشواری تنفس و کهیر گسترده نیازمند اقدام اورژانسی است.

۸. تداخلات دارویی اسپارتینا

تیرزپاتاید می‌تواند با بعضی داروها تداخل داشته باشد یا بر سرعت جذب آن‌ها اثر بگذارد.

مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:

پشتیبانی تخصصی داروباکس

کارشناسان ما آماده پاسخگویی به سوالات شما هستند

ارتباط از طریق پیام‌رسان‌ها
پاسخگویی 24 ساعته | 7 روز هفته
  • انسولین و سولفونیل‌اوره‌ها: مصرف هم‌زمان می‌تواند خطر افت قند خون را افزایش دهد؛ ممکن است پزشک نیاز به تنظیم دوز این داروها داشته باشد.
  • داروهای خوراکی: به دلیل کند شدن تخلیه معده، جذب برخی داروهای خوراکی ممکن است تغییر کند.
  • قرص‌های ضدبارداری خوراکی: اثر تیرزپاتاید بر تخلیه معده ممکن است اثربخشی این داروها را موقتاً کاهش دهد. معمولاً توصیه می‌شود تا ۴ هفته پس از شروع تیرزپاتاید و ۴ هفته پس از هر افزایش دوز، از روش غیرخوراکی یا یک روش سدّی کمکی استفاده شود.

اگر داروهای متعدد مصرف می‌کنید، پیش از شروع اسپارتینا فهرست آن‌ها را در اختیار پزشک یا داروساز قرار دهید.

۹. چه افرادی باید در مصرف اسپارتینا احتیاط کنند؟

مصرف تیرزپاتاید در برخی شرایط به ارزیابی دقیق پزشکی نیاز دارد:

  • سابقه پانکراتیت
  • سابقه سنگ یا التهاب کیسه صفرا
  • بیماری شدید گوارشی یا گاستروپارزی
  • بیماری کلیوی، به‌ویژه در صورت احتمال کم‌آبی
  • سابقه افت قند خون یا مصرف هم‌زمان داروهای کاهنده قند
  • سابقه حساسیت به تیرزپاتاید یا اجزای فرآورده

در برچسب رسمی برخی فرآورده‌های تیرزپاتاید، سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید و ابتلا به سندرم نئوپلازی متعدد غدد درون‌ریز نوع ۲ (MEN2) از موارد منع مصرف است. وضعیت دقیق باید با بروشور رسمی فرآورده موجود تطبیق داده شود.

۱۰. مصرف اسپارتینا در بارداری و شیردهی

کاهش وزن در دوران بارداری توصیه نمی‌شود و در صورت بارداری، مصرف دارو باید فوراً با پزشک بررسی شود. تیرزپاتاید برای کاهش وزن در دوران بارداری مناسب نیست.

اگر قصد بارداری دارید، باید از قبل با پزشک درباره زمان قطع دارو برنامه‌ریزی کنید. در اطلاعات دارویی اروپایی، قطع تیرزپاتاید دست‌کم یک ماه پیش از بارداری برنامه‌ریزی‌شده توصیه شده است.

درباره ایمنی مصرف در دوران شیردهی اطلاعات کافی وجود ندارد؛ بنابراین تصمیم‌گیری باید با نظر پزشک انجام شود.

۱۱. شرایط نگهداری اسپارتینا

شرایط نگهداری به نوع قلم و بسته‌بندی فرآورده بستگی دارد. معمولاً تیرزپاتاید باید در یخچال و در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد نگهداری شود.

  • از یخ‌زدگی دارو جلوگیری کنید.
  • دارو را دور از نور مستقیم و گرمای زیاد نگه دارید.
  • در صورت یخ‌زدگی، از مصرف آن خودداری کنید.
  • مدت مجاز نگهداری در دمای اتاق را از بروشور همان محصول بررسی کنید.

۱۲. تفاوت اسپارتینا ۷.۵ با اوزمپیک

اسپارتینا حاوی تیرزپاتاید است، درحالی‌که ماده مؤثره اوزمپیک سماگلوتاید است. هر دو دارو بر مسیر GLP-1 اثر می‌گذارند، اما تیرزپاتاید علاوه بر گیرنده GLP-1، گیرنده GIP را نیز فعال می‌کند.

ویژگیاسپارتینا ۷.۵اوزمپیک
ماده مؤثرهتیرزپاتایدسماگلوتاید
مکانیسم اثرGIP و GLP-1GLP-1
روش مصرفتزریق زیرجلدی هفتگیتزریق زیرجلدی هفتگی
اثر بر قند خونکمک به کاهش قند خونکمک به کاهش قند خون
اثر بر وزنمی‌تواند کاهش وزن ایجاد کندمی‌تواند کاهش وزن ایجاد کند

میزان کاهش وزن و پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است. انتخاب دارو باید با توجه به شرایط پزشکی، هدف درمان، عوارض، دسترسی و نظر پزشک انجام شود.

۱۳. پرسش‌های متداول درباره اسپارتینا ۷.۵

آیا اسپارتینا ۷.۵ برای شروع درمان مناسب است؟

خیر. دوز معمول شروع تیرزپاتاید ۲.۵ میلی‌گرم یک بار در هفته برای چهار هفته است. دوز ۷.۵ معمولاً پس از افزایش تدریجی و تحمل دوزهای پایین‌تر استفاده می‌شود.

آیا اسپارتینا ۷.۵ باعث کاهش وزن می‌شود؟

بله، تیرزپاتاید می‌تواند با کاهش اشتها و افزایش احساس سیری به کاهش وزن کمک کند. میزان نتیجه به دوز، مدت درمان، شرایط بدنی و سبک زندگی بستگی دارد.

آیا می‌توان اسپارتینا را هر روز تزریق کرد؟

خیر. برنامه معمول مصرف تیرزپاتاید یک تزریق در هفته است. تزریق روزانه یا تزریق چند دوز برای جبران نوبت فراموش‌شده خطرناک است.

آیا مصرف اسپارتینا همراه با اوزمپیک مجاز است؟

مصرف هم‌زمان این دو دارو توصیه نمی‌شود؛ زیرا هر دو بر مسیر GLP-1 اثر می‌گذارند و ترکیب آن‌ها می‌تواند احتمال عوارض را افزایش دهد.

آیا پس از کاهش وزن می‌توان مصرف اسپارتینا را قطع کرد؟

قطع دارو باید با نظر پزشک انجام شود. پس از قطع تیرزپاتاید ممکن است اشتها و وزن دوباره افزایش پیدا کند؛ بنابراین برنامه حفظ وزن اهمیت دارد.

آیا دوز ۷.۵ از دوز ۵ قوی‌تر است؟

از نظر مقدار ماده مؤثره، بله؛ اما دوز بالاتر الزاماً برای همه افراد نتیجه بهتر یا تحمل‌پذیری بیشتری ایجاد نمی‌کند. افزایش دوز باید بر اساس پاسخ و عوارض بیمار انجام شود.