بستن
0 محصول
مشاهده سبد خرید
۱۰ اشتباه رایج در مراقبت از استومی؛ چرا کیسه نشت می‌کند
۱۰ اشتباه رایج در مراقبت از استومی که باعث نشتی و سوزش چسب می‌شوند
۱۰ اشتباه رایج در مراقبت از استومی : نشتی کیسه استومی و سوزش پوست اطراف آن از مشکلاتی هستند که می‌توانند کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهند. در بسیاری از موارد، علت به فیت نامناسب محافظ پوستی، رطوبت پوست، پر شدن بیش از حد کیسه یا تعویض نامناسب سیستم مربوط می‌شود. سوزش و خارش زیر چسب طبیعی نیستند و ممکن است از نخستین نشانه‌های نفوذ ادرار یا مدفوع به زیر محافظ پوستی باشند.
اگر نشتی مرتب تکرار می‌شود یا پوست اطراف استوما آسیب دیده است، بهتر است روش نصب و انتخاب تجهیزات با کمک پرستار متخصص زخم و استومی بررسی شود. این مطلب برای آگاهی عمومی است و جایگزین ارزیابی پزشک، داروساز یا پرستار متخصص استومی نیست.
۱. انتخاب اندازه نامناسب برای دهانه محافظ پوستی
دهانه محافظ پوستی باید متناسب با اندازه و شکل استوما باشد. اگر دهانه بیش از حد بزرگ باشد، پوست اطراف استوما در معرض تماس با خروجی قرار می‌گیرد و احتمال التهاب و نشتی افزایش می‌یابد. از طرف دیگر، دهانه بیش از حد کوچک می‌تواند به استوما فشار وارد کند.
برای انتخاب اندازه مناسب:
- استوما را با راهنمای اندازه‌گیری سیستم خود اندازه بگیرید.
- دهانه محافظ را مطابق شکل واقعی استوما برش دهید یا قالب‌گیری کنید.
- در هفته‌ها و ماه‌های نخست پس از جراحی، اندازه استوما را به‌طور منظم بررسی کنید؛ زیرا ممکن است تغییر کند.
- از الگوهای قدیمی بدون اندازه‌گیری مجدد استفاده نکنید.
۲. نصب کیسه روی پوست مرطوب
رطوبت بین پوست و محافظ پوستی می‌تواند چسبندگی را کاهش دهد و باعث بلند شدن زودهنگام لبه‌ها شود. پس از شست‌وشو، تعریق یا حمام، پوست اطراف استوما را با ضربه‌های آرام کاملاً خشک کنید و سپس سیستم جدید را نصب کنید.
بسیاری از کیسه‌های استومی در برابر آب مقاوم‌اند؛ بااین‌حال، میزان مقاومت و روش مراقبت از فیلتر به مدل محصول بستگی دارد. خیس شدن کیسه به‌تنهایی به معنی نیاز به تعویض فوری نیست، اما اگر محافظ از زیر شل شده یا نشتی دارد، باید بررسی و در صورت لزوم تعویض شود.
۳. استفاده از شوینده‌ها و محصولات نامناسب
شست‌وشوی خشن یا استفاده از مواد تحریک‌کننده می‌تواند به پوست آسیب برساند و چسبندگی محافظ را مختل کند. برای بیشتر افراد، آب ولرم و پارچه نرم یا دستمال بدون پرز کافی است.
از محصولات زیر در ناحیه زیر چسب استفاده نکنید، مگر اینکه متخصص استومی یا دستور سازنده مصرف آن‌ها را توصیه کرده باشد:
- صابون‌های روغنی و لوسیون‌ها
- الکل و مواد ضدعفونی‌کننده قوی
- دستمال‌های مرطوب معمولی که ممکن است مواد نرم‌کننده یا روغنی داشته باشند
- محصولات پاک‌کننده‌ای که باقی‌مانده آن‌ها روی پوست می‌ماند
اگر از پاک‌کننده چسب استفاده می‌کنید، آن را مطابق دستور محصول به کار ببرید و در صورت نیاز باقی‌مانده آن را کاملاً پاک کنید.
۴. انتخاب چسب نامناسب برای نوع استوما و پوست
یک نوع محافظ پوستی برای همه افراد مناسب نیست. نوع خروجی استوما، میزان تعریق، حساسیت پوست، برجستگی استوما و فرم شکم همگی بر انتخاب سیستم تأثیر می‌گذارند.
برای مثال، خروجی آبکی ایلئوستومی می‌تواند پوست را سریع‌تر تحریک کند؛ بنابراین، آب‌بندی مناسب در این افراد اهمیت ویژه‌ای دارد. اگر پوست به چسب یا ترکیبات محصول حساسیت نشان می‌دهد، پرستار استومی می‌تواند گزینه جایگزین را پیشنهاد کند.
هدف، انتخاب محصولی است که آب‌بندی قابل‌اعتماد ایجاد کند، بدون اینکه هنگام نصب یا جدا کردن به پوست آسیب برساند. قوی‌تر بودن چسب به‌تنهایی به معنی مناسب‌تر بودن آن نیست.
۵. نادیده گرفتن چین‌ها و فرورفتگی‌های شکم
چین‌های پوستی، اسکار جراحی و فرورفتگی‌های شکم می‌توانند مسیر عبور خروجی به زیر محافظ پوستی را ایجاد کنند. به همین دلیل، فرم شکم باید در وضعیت‌های مختلف بدن، از جمله نشسته و ایستاده، بررسی شود.
بسته به شرایط، ممکن است استفاده از حلقه محافظ پوستی یا مقدار مناسبی خمیر در نقاط موردنیاز به بهبود آب‌بندی کمک کند. خمیر استومی برای پر کردن فاصله‌ها و درزبندی طراحی شده است و نباید آن را جایگزین چسب اصلی دانست.
در استومای هم‌سطح یا فرورفته، گاهی سیستم محدب یا کمربند استومی مفید است؛ اما انتخاب آن باید با ارزیابی متخصص انجام شود تا فشار نامناسب به استوما و پوست وارد نشود.
۶. استفاده بیش از حد از پودر، خمیر و لایه محافظ
استفاده از محصولات جانبی زمانی مفید است که مشکل مشخصی را برطرف کند. مصرف بی‌دلیل یا بیش از حد این محصولات ممکن است چسبندگی را کاهش دهد و پیدا کردن علت اصلی نشتی را دشوار کند.
کاربردهای رایج این محصولات عبارت‌اند از:
- پودر استومی: برای کمک به مدیریت رطوبت پوست آسیب‌دیده، طبق توصیه متخصص.
- حلقه محافظ پوستی: برای پر کردن ناهمواری‌ها و کمک به آب‌بندی اطراف استوما.
- خمیر استومی: برای درزبندی فاصله‌های کوچک و ناهمواری‌های موضعی.
- فیلم محافظ پوست: برای محافظت از پوست در شرایطی که استفاده از آن مناسب تشخیص داده شده است.
اگر برای جلوگیری از نشتی مجبورید چندین محصول را روی هم استفاده کنید، بهتر است اندازه، شکل و نوع سیستم استومی دوباره ارزیابی شود.
۷. تعویض دیرهنگام یا بیش از حد زودهنگام محافظ پوستی
تعویض محافظ باید بر اساس نوع محصول، وضعیت پوست، میزان خروجی و الگوی واقعی دوام سیستم انجام شود. نگه داشتن محافظ تا زمان بروز نشتی می‌تواند باعث تماس طولانی‌مدت پوست با خروجی شود. در مقابل، تعویض غیرضروری و مکرر نیز ممکن است هنگام جدا کردن چسب به پوست آسیب برساند.
پس از هر بار تعویض، پشت محافظ استفاده‌شده را بررسی کنید. وجود خوردگی، تغییر رنگ ناشی از رطوبت یا مسیر خروجی تا لبه می‌تواند نشانه اختلال در آب‌بندی باشد.
اگر خارش، سوزش، بوی غیرعادی یا شل شدن محافظ آغاز شد، منتظر زمان تعویض برنامه‌ریزی‌شده نمانید. سیستم را بررسی کنید و در صورت نشتی، آن را تعویض کنید.
۸. پر شدن بیش از حد کیسه استومی
پر شدن بیش از حد کیسه باعث افزایش وزن و کشش روی محافظ پوستی می‌شود و می‌تواند احتمال نشتی را بالا ببرد. معمولاً بهتر است کیسه تخلیه‌پذیر را زمانی خالی کنید که حدود یک‌سوم تا نصف آن پر شده است؛ البته دستور سازنده و شرایط فرد نیز اهمیت دارد.
برای کاهش احتمال نشتی:
- کیسه را پیش از سنگین شدن تخلیه کنید.
- پیش از خواب و فعالیت بدنی، وضعیت کیسه را بررسی کنید.
- در سیستم‌های دوتکه، اتصال کیسه به محافظ پوستی را کنترل کنید.
- از بسته بودن صحیح انتهای کیسه تخلیه‌پذیر مطمئن شوید.
- در صورت استفاده از کیسه دارای فیلتر، وضعیت آن را مطابق دستور سازنده بررسی کنید.
۹. جدا کردن ناگهانی چسب و آسیب به پوست
کندن سریع محافظ پوستی می‌تواند لایه سطحی پوست را آسیب بزند و باعث قرمزی، درد و کاهش تحمل پوست در تعویض‌های بعدی شود.
برای جدا کردن ملایم‌تر محافظ:
- لبه چسب را به‌آرامی بلند کنید.
- هم‌زمان پوست را با دست در جهت مخالف نگه دارید.
- در صورت نیاز، از پاک‌کننده مخصوص چسب و مطابق دستور سازنده استفاده کنید.
- از کشیدن ناگهانی یا کندن چسب با فشار زیاد خودداری کنید.
اگر موهای اطراف استوما مانع چسبندگی هستند، کوتاه کردن آن‌ها با ماشین اصلاح برقی می‌تواند مناسب‌تر از تیغ باشد. اصلاح بسیار نزدیک یا کندن موها ممکن است فولیکول‌ها را تحریک کند.
۱۰. پوشاندن نشتی با چسب نواری یا نادیده گرفتن سوزش
چسب نواری بیرونی نمی‌تواند خروجی نفوذکرده به زیر محافظ پوستی را متوقف کند. پوشاندن لبه نشتی‌دار ممکن است تشخیص آسیب پوستی را به تأخیر بیندازد.
در صورت مشاهده نشتی یا احساس سوزش:
- سیستم را بررسی کنید و در صورت نفوذ خروجی، آن را تعویض کنید.
- پوست را با روش ملایم تمیز و کاملاً خشک کنید.
- پشت محافظ قبلی را از نظر مسیر نشتی بررسی کنید.
- علت احتمالی نشتی را مشخص کنید تا از تکرار آن جلوگیری شود.
پوست اطراف استوما باید تا حد امکان شبیه پوست سالم سایر قسمت‌های شکم باشد. قرمزی ماندگار، زخم باز، ترشح چرکی، تاول، درد رو به افزایش یا تغییر رنگ غیرعادی استوما نیازمند ارزیابی پزشکی است. اگر آب‌بندی حتی برای یک روز حفظ نمی‌شود یا نشتی به‌طور مکرر رخ می‌دهد، با پرستار استومی یا تیم درمان تماس بگیرید.
چگونه علت نشتی استومی را مرحله‌به‌مرحله پیدا کنیم؟
به‌جای تغییر هم‌زمان چند محصول، مراحل زیر را دنبال کنید:
- پوست و پشت محافظ قبلی را از نظر رطوبت، آسیب و مسیر نشتی بررسی کنید.
- اندازه و شکل استوما را دوباره بسنجید.
- پوست را با روش ملایم تمیز و کاملاً خشک کنید.
- چین‌ها، اسکارها و فرورفتگی‌های شکم را در وضعیت‌های مختلف بررسی کنید.
- کیسه را پیش از سنگین شدن تخلیه کنید.
- زمان تعویض و مدت دوام محافظ را یادداشت کنید.
- اگر نشتی تکرار شد، برای بررسی علت و انتخاب سیستم مناسب از پرستار استومی کمک بگیرید.
ثبت زمان نشتی، نوع خروجی، وضعیت پوست و نام محصول مصرفی می‌تواند به پیدا کردن علت اصلی کمک کند.
محصولات مراقبت از استومی را چگونه انتخاب کنیم؟
محصولات مراقبت از استومی شامل کیسه، محافظ پوستی، حلقه، خمیر، پودر و پاک‌کننده‌های مخصوص هستند. انتخاب محصول باید با توجه به نوع استوما، وضعیت پوست، شکل شکم و توصیه تیم درمان انجام شود.
برای استعلام قیمت و تهیه کیسه استومی، محافظ پوستی، حلقه یا سایر محصولات مرتبط می‌توانید درخواست خود را در داروخانه آنلاین داروباکس ثبت کنید. پیش از خرید، نام دقیق محصول، اندازه، کد کالا و سازگاری آن با سیستم فعلی خود را بررسی کنید. موجودی و قیمت روز باید از داروخانه استعلام شود.
پرسش‌های متداول درباره نشتی و سوزش استومی و ۱۰ اشتباه رایج در مراقبت از استومی
آیا سوزش زیر چسب استومی طبیعی است؟
خیر. سوزش یا خارش ماندگار می‌تواند نشانه نفوذ خروجی، تحریک پوست یا آسیب ناشی از چسب باشد. بهتر است سیستم و پوست در همان زمان بررسی شوند.
عمر طبیعی چسب استومی چند روز است؟
مدت استفاده برای همه افراد یکسان نیست و به نوع محصول، نوع خروجی، وضعیت پوست، فرم شکم و میزان فعالیت بستگی دارد. از برنامه توصیه‌شده برای محصول خود پیروی کنید و اجازه ندهید نشتی به معیار اصلی زمان تعویض تبدیل شود.
آیا می‌توان برای نشتی کوچک فقط از چسب نواری استفاده کرد؟
خیر. اگر خروجی به زیر محافظ پوستی نفوذ کرده باشد، باید سیستم بررسی و در صورت نیاز تعویض شود. نوار بیرونی برای تعمیر یک سیستم نشتی‌دار مناسب نیست.
آیا نشتی مکرر به معنی امکان بستن استومی است؟
خیر. نشتی به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که استومی قابلیت بسته شدن دارد. تصمیم درباره بستن استومی به علت جراحی اولیه، وضعیت ترمیم روده، شرایط عمومی فرد و ارزیابی جراح بستگی دارد.
جمع‌بندی
اندازه‌گیری صحیح استوما، خشک نگه داشتن پوست، انتخاب محافظ متناسب با فرم شکم، تخلیه به‌موقع کیسه و تعویض پیش از خراب شدن آب‌بندی از مهم‌ترین راهکارهای کاهش نشتی هستند. هدف، افزایش مدت چسبندگی به هر قیمت نیست؛ هدف حفظ آب‌بندی مطمئن همراه با سلامت پوست است. تحمل سوزش یا خارش برای طولانی‌تر نگه داشتن کیسه، روش مناسبی برای مراقبت از استومی نیست.
این مطلب صرفاً آموزشی است و جایگزین تشخیص، تجویز یا نظر پزشک نیست.
